Güneş Enerjisi Sistemlerinde Görünmeyen Tehlike: Yangın Riski! EMO Kocaeli'den Kritik Uyarı
KOCAELİ - TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Kocaeli Şubesi Enerji Komisyonu, son dönemde artış gösteren güneş enerjisi sistemi (GES) yangınlarına ilişkin çok önemli bir basın açıklaması yayımladı. Geçtiğimiz günlerde Gölcük Halıdere'de bir binanın çatısında meydana gelen GES yangınını hatırlatan komisyon, temiz enerji yatırımlarında "denetimsizlik" ve "standart dışı uygulama" tehlikesine dikkat çek
EMO Kocaeli Şubesi tarafından yapılan açıklamada, güneş enerjisi sistemlerinin birçok noktada yalnızca “kurulum odaklı” ele alındığı, mühendislik denetimi ve işletme güvenliğinin ise ikinci plana itildiği vurgulandı.
Çatılardaki Yangını Tetikleyen 9 Temel Hata
Teknik incelemelerin ardından Gölcük'teki yangının kesin nedeninin netleşeceğini belirten Enerji Komisyonu, özellikle çatı tipi güneş enerji sistemlerinde ciddi yangın riski doğuran teknik zafiyetleri şu şekilde sıraladı:
Farklı marka ve uyumsuz MC4 konnektör kullanımı,
Standart dışı ekipman tercihleri,
Uygun ekipman kullanılmadan yapılan sıkma işlemleri,
Gevşek DC (Doğru Akım) bağlantıları,
Yüksek temas direnci ve izolasyon zafiyetleri,
Korumasız kablo geçişleri,
Yetersiz topraklama,
Eksik bakım ve kontrol süreçleri.
"DC Akım Arkı Yangını Hızla Büyütüyor" "Doğru akım (DC) tarafında oluşan elektrik arkı, alternatif akım sistemlerine göre çok daha yüksek sıcaklık ve süreklilik oluşturabilmekte; özellikle çatı uygulamalarında yangının kısa sürede büyümesine neden olabilmektedir."
"Sistemler Tak-Çalıştır Mantığıyla Yönetilemez"
Sistemlerin çoğunlukla yalnızca ilk devreye alma kontrolüyle yıllarca denetimsiz bırakıldığını ifade eden EMO Kocaeli Şubesi, gevşeyen bağlantıların ve konnektör arızalarının termal kamera kontrolleriyle erkenden tespit edilebileceğini hatırlattı. Açıklamada, "Elektrik üretim tesisleri ‘tak-çalıştır’ mantığıyla değerlendirilemez. Mühendislik hizmetinin zayıflatıldığı, denetimin kâğıt üzerinde bırakıldığı ve kalite kontrol süreçlerinin ihmal edildiği her uygulama potansiyel bir güvenlik riskidir" denildi.
EMO Kocaeli'den Çözüm İçin 6 Acil Önlem Çağrısı
Elektrik tesislerinde güvenliğin bir tercih değil, kamusal bir zorunluluk olduğunu altını çizen komisyon, acilen hayata geçirilmesi gereken mevzuat değişikliklerini paylaştı:
Periyodik Kontrol Zorunluluğu: Çatı tipi GES uygulamalarında periyodik teknik kontroller yasal olarak zorunlu hale getirilmelidir.
Termal Kamera Denetimi: Termal kamera ile sızdırmazlık ve arıza denetimleri mevzuata bağlanmalıdır.
Ağır Yaptırımlar: Standart dışı ekipman kullanımına karşı caydırıcı ve ağır yaptırımlar uygulanmalıdır.
Firma Denetimleri: Uygulama yapan firmaların teknik yeterlilikleri etkin ve düzenli şekilde denetlenmelidir.
Kayıt Altına Alma: GES'lerin tüm bakım ve işletme süreçleri resmi olarak kayıt altına alınmalıdır.
Mühendislik Esası: Mühendislik hizmetleri bir maliyet kalemi olarak değil, temel bir güvenlik unsuru olarak görülmelidir.
EMO Kocaeli Şubesi Enerji Komisyonu, yenilenebilir enerji yatırımlarının sürdürülebilirliğinin yalnızca kurulu güç artışıyla değil; güvenli, denetlenebilir ve mühendislik esaslarına uygun sistemlerin yaygınlaştırılmasıyla mümkün olabileceğini belirterek açıklamayı sonlandırdı.